Η φράση «Νομοθεσία Υφίσταται αλλά και Ασυδοσία» περιγράφει με απόλυτη ακρίβεια ένα από τα μεγαλύτερα διαρθρωτικά προβλήματα μιας κοινωνίας: το χάσμα ανάμεσα στην ύπαρξη των νόμων και στην πραγματική εφαρμογή τους.
Στην πολιτική επιστήμη και τη νομική θεωρία, η κατάσταση αυτή αναλύεται μέσα από τρεις βασικούς άξονες:
1. Γιατί υπάρχει αυτό το φαινόμενο;
• Απουσία ελεγκτικών μηχανισμών: Οι νόμοι παραμένουν «στα χαρτιά» επειδή οι αρμόδιες αρχές (επιθεωρήσεις, αστυνομία, ελεγκτικά σώματα) είναι υποστελεχωμένες ή αδρανείς.
• Πολυνομία και γραφειοκρατία: Η ύπαρξη υπερβολικά πολλών, περίπλοκων ή αντιφατικών νόμων δημιουργεί «παράθυρα» που ευνοούν την παρανομία και την αυθαιρεσία.
• Ατιμωρησία και βραδύτητα της δικαιοσύνης: Όταν οι κυρώσεις αργούν να επιβληθούν ή δεν επιβάλλονται ποτέ, ο παραβάτης νιώθει προστατευμένος.
2. Σε ποιους τομείς εμφανίζεται συχνότερα;
• Περιβάλλον & Δόμηση: Παράνομη δόμηση, καταπάτηση δημόσιων χώρων (π.χ. αιγιαλών από ξαπλώστρες) και ρύπανση, παρά τις αυστηρές περιβαλλοντικές διατάξεις.
• Εργασιακά δικαιώματα: Μαύρη ή υποδηλωμένη εργασία, απλήρωτες υπερωρίες και παραβίαση μέτρων ασφάλειας, παρά την ύπαρξη εργατικού δικαίου.
• Καθημερινότητα & Οδική Ασφάλεια: Παράνομη στάθμευση (π.χ. σε ράμπες ΑμεΑ), ηχορύπανση και παραβάσεις του ΚΟΚ που συχνά αγνοούνται επιδεικτικά.
3. Οι συνέπειες στην κοινωνία
• Κρίση εμπιστοσύνης: Οι πολίτες χάνουν την εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς, το κράτος και τη δικαιοσύνη.
• Αίσθημα αδικίας: Ο συνεπής και νομοταγής πολίτης νιώθει «κορόιδο», ενώ ο ασύδοτος επιβραβεύεται.
• Κοινωνική αποδιοργάνωση: Η ασυδοσία σταδιακά κανονικοποιείται, οδηγώντας στο δόγμα «κάνω ό,τι θέλω, αφού δεν με ελέγχει κανείς».
